Gezondheid is makkelijk: stop met zo vaak eten

STOP met zo vaak eten.

Ons spijsverteringsstelsel is geëvolueerd voor lange pauzes tussen maaltijden, volwaardige voeding en natuurlijk vasten—niet voor constant snacken. Twee miljoen jaar aan aanpassing vormde een darmstelsel dat is gebouwd voor vezels, vlees, gekookt eten en seizoensgebonden schaarste. Moderne eetpatronen met ultrabewerkt voedsel botsen met deze oude biologie.

Het apentijdperk (≈ 80.000 generaties)

Onze vroegste voorouders leefden van fruit, bladeren, wortels en vezelrijke planten. Omdat deze voeding lastig af te breken was, ontwikkelden apen lange, krachtige dikke darmen waarin bacteriën vezels fermenteerden tot bruikbare energie. Sterker nog: bij apen maakt de dikke darm ~50% van het totale darmvolume uit, versus ~20% bij mensen. Dit maakte maximale energie-extractie uit planten mogelijk via fermentatie.

Vroege mensen en vlees (≈ 10.000 generaties)

Ongeveer twee miljoen jaar geleden begonnen vroege mensen meer vlees en vet te eten. Eiwitten en vetten verteren snel in de dunne darm, waardoor de menselijke dikke darm geleidelijk kromp en de dunne darm groter werd. Dit maakte snellere energie-opname mogelijk en ondersteunde de snelle groei van het menselijke brein. Door deze veranderingen werd de afhankelijkheid van vezelfermentatie kleiner.

Vuur en koken (≈ 7.000 generaties)

De ontdekking van vuur maakte planten en vlees makkelijker verteerbaar. Koken ‘voorverteerde’ voedsel door vezels zachter te maken, ziekteverwekkers te vernietigen en voedingsstoffen vrij te maken. Daardoor was een lange dikke darm minder nodig. Het veranderde ook ons microbioom: experimenten laten zien dat rauw versus gekookt voedsel verschillende darmbacteriën stimuleert, waarbij gekookt eten stabielere gemeenschappen ondersteunt.

Jager-verzamelaars (≈ 3.000 generaties)

Het grootste deel van de menselijke geschiedenis leefden mensen van volwaardige voeding: dierlijk vet, vis, noten, wortels, fruit en lange vastenperiodes. Het spijsverteringsstelsel floreerde bij lage insulineniveaus, diverse vezels en cyclisch eten. Deze voeding stimuleerde een rijk en veerkrachtig microbioom.

Landbouw en granen (≈ 500 generaties)

Met de landbouw verschoof het dieet richting granen en zetmeel. Mensen aten minder diverse wilde voeding en meer repetitieve, koolhydraatrijke maaltijden. De diversiteit van het microbioom nam af. Zetmeelrijke diëten kunnen ‘zuinige’ insulinereacties hebben aangemoedigd om energie op te slaan tijdens cycli van overvloed en schaarste—destijds adaptief, maar vandaag problematisch.

Industrialisatie (≈ 10 generaties)

In de afgelopen 200 jaar overspoelden suiker, geraffineerd meel en bewerkte oliën ons dieet. Onze darmbiologie kon zich niet snel genoeg aanpassen. Bewerkte voeding, ontdaan van vezels en voedingsstoffen, leidde tot insulineresistentie, darmontsteking en een verstoord microbioom. Darmbacteriën gingen deze stressoren ook weerspiegelen.

Het tijdperk van ultrabewerkt voedsel (≈ 3 generaties sinds 1970)

Sinds 1970 werd ultrabewerkt voedsel dominant: bewerkte vetten, additieven, geraffineerde granen en bijna geen vezels. Studies koppelen deze diëten aan brain fog, stijgende cijfers van depressie, ADHD, dementie, Alzheimer en andere hersengerelateerde aandoeningen. Ze bevorderen chronische ontsteking, metabole ontregeling en verlies van oude darmmicroben.

Wij zijn de overlevenden—de winnaars die zich hebben aangepast, geëvolueerd en voortgeplant gedurende twee miljoen jaar van veranderende voedselomgevingen. Maar we kunnen ons niet in slechts drie generaties aanpassen aan het ultrabewerkte, rond-de-klok eetpatroon van het moderne leven.

Beste advies

Ons spijsverteringsstelsel is nog steeds gebouwd voor volwaardige voeding, nutriëntdichtheid en regelmatig vasten. De moderne snackcultuur verstoort metabool herstel, voedt ontstekingen en overbelast het microbioom. STOP met zo vaak eten—minder suiker, minder granen, meer eiwit, gezonde vetten, vezels en bewust vasten brengen je darmen en brein terug naar de omgeving waarvoor ze geëvolueerd zijn. Dus als je in de supermarkt bent, kijk naar voeding die je insuline niet laat pieken. Die is er—maar het is slechts ~10% van alle beschikbare voedselopties.