De meeste mensen focussen op eiwitten en vitamines, maar één voedingsstof bepaalt voor een groot deel hoe goed je hart werkt, hoe scherp je brein blijft en hoe snel je lichaam veroudert: omega-3 (EPA/DHA). Een tekort komt extreem vaak voor en is veel gevaarlijker dan de meeste mensen beseffen.

Recente interviews met experts benadrukken drie kerninzichten: 1. Een lage omega-3 is net zo schadelijk als roken. Een lage omega-3-index (<4%) verhoogt de sterfte net zo sterk als roken. Zelfs rokers met een hoge omega-3 leven langer dan niet-rokers met een lage omega-3. 2. Je brein draait op DHA. Een lage omega-3 vermindert geheugen en stemming en verhoogt ontsteking en het risico op dementie. 3. De meeste mensen hebben een tekort. Niveaus in Europa/VS zijn te laag. We eten; weinig vette vis, fabrieksvoeding, ultrabewerkte diëten en vegetariërs/veganisten krijgen nul DHA zonder suppletie.

Waarom we Omega-3 nodig hebben (de evolutionaire reden)

Honderdduizenden jaren leefden mensen dicht bij zeeën, meren en rivieren. Met natuurlijke bronnen van DHA/EPA uit vis en mariene planten. Onze hersenen zijn op deze vetten geëvolueerd. Vandaag leven we ver van water, eten we industriële voeding en bevat modern vlees/zuivel slechts een fractie van de omega-3 van vroeger. Onze biologie verwacht nog steeds kustvoeding, maar ons dieet levert het niet langer.

Het onderschatte probleem: we overdoseren omega-6

Moderne diëten bevatten extreme hoeveelheden omega-6 uit zaadoliën (zonnebloem, maïs, soja), bewerkte voeding, bakwaren, friet, snacks en zelfs vlees uit intensieve veehouderij. Mensen zijn geëvolueerd met een 1:1-verhouding van omega-6 tot omega-3; vandaag is dat vaak 15:1 tot 30:1. Deze overbelasting voedt chronische ontsteking, belemmert de opname van omega-3 en concurreert om dezelfde enzymen die nodig zijn om EPA en DHA te activeren.
Te veel omega-6 + te weinig omega-3 = ontstekingsbevorderende stofwisseling + hoger ziekterisico.

Waarom omega-3 belangrijk is

Omega-3 beïnvloedt vrijwel elk belangrijk systeem: hart (4 g EPA verlaagde fatale hartinfarcten met 25%), ontsteking (vermindert chronische ontsteking), brein (neuronen zijn opgebouwd uit DHA), stofwisseling (werkt omega-6-gedreven insulineresistentie tegen) en levensduur (één van de weinige supplementen die met langer leven in verband worden gebracht).

Leeftijdsgroep	Typische kenmerken bij omega-3-tekort	Vaak minder herkend als omega-3-gerelateerd
Jjonge kinderen (0–5 jaar)	Verstoorde hersen- en visuele ontwikkeling, verhoogde prikkelbaarheid	Slecht slapen, onrust, emotionele ontregeling
Kinderen & tieners (6–18 jaar)	Concentratieproblemen, leerproblemen, stemmingswisselingen	Druk gedrag, motivatieproblemen
Jongvolwassenen (19–40 jaar)	Brain fog, verminderde mentale veerkracht, lage energie	Angstklachten, prikkelbaarheid
Volwassenen (41–65 jaar)	Geheugenklachten, ontsteking, verhoogd cardiovasculair risico	Slechter herstel, stressgevoeligheid
Ouderen (65+)	Cognitieve achteruitgang, stijvere bloedvaten, verhoogd valrisico	Depressieve klachten, verlies van zelfstandigheid

Beste natuurlijke bronnen

Vette vis: zalm, sardines, haring, makreel, ansjovis. Twee porties per week verhogen de omega-3-spiegels aanzienlijk. Visoliecapsules: gezuiverd, kwikvrij, consistente EPA/DHA-dosering. Algenolie: de enige vegan bron van directe, bioactieve DHA/EPA.

Wat vegetariërs & veganisten moeten weten

Plantaardige omega-3 uit lijnzaad, chia, hennep en walnoten is ALA, dat wordt omgezet naar EPA/DHA met minder dan 5% , vaak onder 1% efficientie. ALA is het verkeerde type voor hersen- en hartfunctie. Walnoten bijvoorbeeld bevatten ALA, maar mensen kunnen het nauwelijks omzetten; bijna niets wordt bruikbare DHA/EPA. Plantaardig eters lopen daarom een hoger risico op cognitieve, hormonale en ontstekingsklachten. Oplossing: Neem dagelijks 250–500 mg algenolie (DHA).

Hoeveel omega-3 heb je nodig?

Basis: 500–1000 mg/dag EPA+DHA.
Optimaal: 1500–2000 mg/dag.
Ontsteking: 3000–4000 mg (onder medische begeleiding).
De meeste mensen bereiken een gezonde omega-3-index met 1–2 g/dag.

Beste advies:

Omega-3 is een van de eenvoudigste upgrades voor hart, brein, stofwisseling, ontsteking en gezondheid op de lange termijn. Verminder omega-6-zaadoliën, eet twee keer per week vette vis, neem 1000–2000 mg visolie of gebruik algenolie als je vegetariër bent.

Aanbevolen producten (Holland & Barrett)

Holland & Barrett Vegan Algae Oil Omega-3 (DHA) — ideaal voor vegetariërs, hoge zuiverheid, geen vissmaak. Holland & Barrett Omega-3 Fish Oil 1000 mg — gezuiverd, kwikvrij, sterke EPA/DHA-dosering, uitstekende dagelijkse basis.

Gerelateerde artikelen

Hier zijn gerelateerde artikelen van BestAdviceEver die lezers mogelijk nuttig vinden: